Niet elke Märklin-trein is voor dezelfde handen bedoeld. Voor kleuters zijn er tegenwoordig treinen op batterijen, voor schoolkinderen en (her)beginners robuuste startsets, en voor ervaren modelspoorders het hoofdprogramma met fijn gedetailleerde modellen. Deze pagina toont de huidige niveaus en de vroegere instaplijnen van Primex tot Start up. De gegevens komen uit de Märklin-catalogi en nieuwheidsfolders in ons archief.
De drie niveaus in één oogopslag
Sinds 2014 verdeelt Märklin zijn H0-aanbod duidelijk in drie niveaus. Elk niveau heeft een eigen leeftijdsadvies, en elk leidt naar het volgende.
| Niveau | Leeftijd | Spoor | Stroom en rails | Besturing | Voor wie |
|---|---|---|---|---|---|
| Märklin my world | vanaf 3 jaar | H0-formaat (1:87), kunststof rails | batterij of accu in de locomotief, kunststof rails zonder stroom | draadloze Power Control Stick | kinderen in de kleuterleeftijd |
| Märklin Start up | vanaf 6 jaar | H0 (16,5 mm, 1:87) | wisselstroom via de C-rails | Power Control Stick (infrarood), locomotieven met digitale decoder | schoolkinderen en (her)beginners van elke leeftijd |
| Märklin H0 | vanaf 15 jaar | H0 (16,5 mm, 1:87); daarnaast eigen programma’s in spoor Z (6,5 mm) en spoor 1 (45 mm) | H0: wisselstroom via de C-rails | Mobile Station of Central Station, mfx en mfx+ | modelspoorders, experts en verzamelaars |
Van Primex tot Start up
Instaplijnen heeft Märklin al meer dan 50 jaar. Ze hadden andere namen, werden anders verkocht en hadden andere techniek, maar het doel was altijd hetzelfde: een voordelige, robuuste start van waaruit men kan overstappen naar het grote programma.
- 1969Primex
Primex: Märklin uit het warenhuis
In 1969 richtte Märklin het merk Primex op om nieuwe klanten te bereiken in warenhuizen en supermarkten, dus daar waar geen modelspoorspeciaalzaak was. De verpakkingen hadden een opvallend oranje-rood ontwerp, de modellen waren meestal oudere Märklin-constructies met eenvoudigere bedrukking en uitrusting. Technisch bleef alles binnen het Märklin-systeem: middenrail, wisselstroom en een grijs gelakte metalen rails die bij de Märklin-rails paste. In 1992 stopte Märklin met Primex; enkele beproefde modellen leefden voort in het HOBBY-programma. Voor de jubilea in 1984 (15 jaar) en 1989 (20 jaar) bracht Primex gelimiteerde jubileumtreinen uit.
Primex-startset 2711 (spoor H0): diesellocomotief, twee lagebordwagens, grijze metalen rails en transformator met draaiknop, alles om meteen te beginnen 
De Märklin-metalen rails (M-rails), hier de rechte rail 5106 (180 mm): Primex gebruikte er een grijs gelakte uitvoering van 
Jubileumtrein 2760 „15 jaar Primex” (1969–1984, gelimiteerd): drieassige tenderlocomotief met zes goederenwagens, spoor H0 
Jubileumtrein 2702 voor 20 jaar Primex (1969–1989, gelimiteerd): elektrische locomotief serie 144 (E 44) met vijf ketelwagens, spoor H0 spoor H0 (16,5 mm)verkoop via warenhuizenwisselstroommetalen rails - 1988ALPHA
ALPHA: de avonturentrein voor kinderen
In de catalogus 1988/89 presenteerde Märklin ALPHA, een speeltrein voor kinderen in de kleuter- en basisschoolleeftijd, die samen met kinderen was ontwikkeld. Zelfs de verpakking hoorde bij het spel: de startsets zaten in stevige avonturenkoffers die tijdens het spelen als tunnel dienden. De vierassige multifunctionele wagens konden uit elkaar worden gehaald en steeds anders worden samengesteld, bijvoorbeeld met een kraan of radar. ALPHA reed op de nieuwe rails 2000, een insteeksysteem dat eenvoudig in elkaar klikte. Wie wilde, kon via een overgangsrail aansluiten op een Märklin-H0-baan. Met de accu-rijregelaar van koffer 2510 reed de trein ongeveer een uur zonder stopcontact. Halverwege de jaren 1990 verdween ALPHA weer uit het programma.
Avonturenkoffer 2505: verpakking en tunnel in één, met transformator voor het stopcontact 
Koffer 2510 met accu-rijregelaar: ongeveer een uur rijden zonder stopcontact 
Aanvulling „Kraan” (2512): multifunctionele wagen met werkende kraan, plus rails 2000 om in elkaar te klikken 
Aanvulling „Radar” (2511): wagen met uitschuifbaar amfibievoertuig 
Rails 2000: rechte rail 2001, 180 mm, om in elkaar te klikken (catalogus 1990) 
Gebogen rail 2031, radius 456,4 mm (catalogus 1990) 
Wissel 2062 voor handbediening, radius 360 mm (catalogus 1990) spoor H0 (16,5 mm)rails 2000accu-rijregelaar2505, 2508, 2510 - 1990HOBBY
Het HOBBY-programma
In 1990 voerde Märklin in H0 het HOBBY-programma in. Daarvoor werden beproefde, bijzonder robuuste modellen uitgekozen en in de catalogus met een eigen HOBBY-teken gemarkeerd; daarnaast kwamen er enkele nieuwe artikelen. Er waren startsets en uitbreidingssets met de stevige metalen rails. Märklin benadrukte dat men van hieruit naadloos kon doorgroeien naar het hele H0-programma, tot en met Märklin Digital. In 1993 was er bijvoorbeeld de ICE-trein als HOBBY-startset 2976 met metalen rails en als Delta-startset 2986 met kunststof rails.
Serie 141 (3034) met HOBBY-teken: behuizing en onderstel van metaal, 2 assen aangedreven (nieuwheden 1991) 
Serie 110 (3340): metalen model met elektronische rijrichtingsomschakeling (nieuwheden 1991) 
Serie 151 (3343): 3 assen aangedreven, eveneens met elektronische omschakelaar (nieuwheden 1991) 
De metalen rails van de HOBBY-sets (M-rails): gebogen rail 5200, 30° 
Aansluitrail 5111 met twee kabels: hier komt de rijstroom van de transformator op de rails spoor H0 (16,5 mm)metalen railsHOBBY-tekenwisselstroom - 1992Delta
Delta: meertreinenbedrijf voor een kleine prijs
Met Delta bood Märklin in 1992 een voordelige instap in het meertreinenbedrijf. Tot vier locomotieven met Delta-module konden onafhankelijk van elkaar rijden, zonder de baan opnieuw te bedraden. Meer daarover op onze pagina Spoorwijdten, transformatoren en besturingen.
Delta Control 6604: zit in de kabel tussen transformator en aansluitrail; met een toets kiest u welke van de vier locomotieven op de transformator reageert, de andere rijden door 
Handregelaar Delta Pilot 6605: bestuurt nog een locomotief onafhankelijk van de andere (nieuwheden 1992) 
Delta-module 6603: elektronische bouwsteen om oudere locomotieven met schijf- of trommelcollectormotor om te bouwen 
Delta Station 6607 en Delta Mobil 6608, de tweede Delta-generatie (nieuwheden 1994) spoor H0, later ook maxi en spoor 1tot 4 locomotievenDelta-module - 1994maxi
maxi: de robuuste blikken trein in spoor 1
In 1994 kwam maxi erbij, een speeltrein in schaal 1:32 die op de normale Märklin-rails van spoor 1 met 45 mm spoorwijdte rijdt, dus op normaalspoor en niet op smalspoor. Hij was bedoeld voor de vloer – tapijt, parket of terras – en had geen baanplaat nodig. Locomotieven en wagens waren van blik en spuitgietmetaal, de rails konden ertegen dat erop werd gestapt. De startset moest een betaalbare instap in het grote spoor 1 zijn. De eerste modellen waren de Zwabische tenderlocomotief „Rössle” (5450), de Beierse locomotief met tender „Aloisius” (5452) en een Amerikaanse westernlocomotief (5454). De ingebouwde elektronica maakte wisselstroombedrijf, Delta en Digital mogelijk. Voor maxi waren er rails voor spoor 1 met kleine radius: de rechte rail 5903 (300 mm), de bocht 5922 (radius 600 mm) en de wissels 5965 (links) en 5966 (rechts); de startset bevatte 12 bochten 5922. Rails, koppelingen, transformatoren, Delta en Digital zijn dezelfde als bij spoor 1 van Märklin. Omgekeerd rijden echter niet alle modellen in spoor 1 door de krappe bochten van 600 mm; sommige hebben minstens 1.020 mm radius nodig. De maxi-startset stond tot 2003 in de prijslijsten; daarna werd de lijn afgebouwd.
Startset 5440: tenderlocomotief, een rijtuig en een goederenwagen, railovaal en transformator (catalogus 1999/2000) 
„Rössle” (5450): drieassige tenderlocomotief, alle assen via koppelstangen aangedreven (nieuwheden 1994) 
„Aloisius” (5452): drieassige Beierse stoomlocomotief met tender (nieuwheden 1994) 
Westernlocomotief van de Central Pacific (5454) met vierassige tender (nieuwheden 1995) 
Tweeassig rijtuig van de K.W.St.E. (5470): blikken opbouw, wielstellen van spuitgietmetaal 
Rail 5903 voor spoor 1 uit het maxi-programma: recht, 300 mm, 45 mm spoorwijdte (nieuwheden 1994) 
Wissel 5965 met handhendel, radius 600 mm; de hendel kan door een elektrische aandrijving worden vervangen (catalogus 1999/2000) spoor 1 (45 mm, 1:32)Märklin 1-rails, R 600 mmblikwisselstroom, Delta en Digital - 2008Hobby digitaal
Hobby met digitale decoder en infrarood
Tot 2011 hadden de nieuwheidsfolders een eigen Hobby-programma; in 2008 waren die pagina’s met een blauwe balk gemarkeerd. De locomotieven werden verkocht als „voordelige instapmodellen” en hadden meestal al een digitale decoder ingebouwd. De startsets reden op C-rails. In 2011 zaten bij de startset „Bouwplaats” (29182) bijvoorbeeld een basisstation, een schakelende voeding en een draadloze infrarood-afstandsbediening. Daarmee lag het principe van de latere Start up-sets al vast.
Werktrein uit de startset „Bouwplaats” (29182): locomotief met digitale decoder en één aangedreven as, kraanwagen en lagebordwagen met metalen graafmachine (nieuwheden 2011) 
De bijbehorende techniek: draadloze infrarood-afstandsbediening en schakelende voeding 230 V/36 VA, plus een basisstation in de rails 
De C-rails van de set: rechte rails, het basisstation met aansluitkastje, bochten R1 en R2 en twee wissels (nieuwheden 2011) spoor H0 (16,5 mm)C-railsdigitale decoderinfrarood - 2011my world
Märklin my world
In 2011 startte de nieuwe productlijn Märklin my world; al in het eerste jaar won de ICE-startset de Duitse prijs „Spielzeug des Jahres 2011” (speelgoed van het jaar). Voor kinderen vanaf drie jaar waren er treinen op batterijen met licht, geluid en magneetkoppelingen, bestuurd met een infrarood-afstandsbediening. In het begin liepen onder de naam my world echter ook de elektrische instaplocomotieven door, bijvoorbeeld een serie 146.2 in kleurrijke my world-vormgeving met digitale decoder (36614).
ICE op batterijen uit de my world-startset (29300): licht, geluid en magneetkoppelingen 
Kiepwagen voor de treinen op batterijen (44101, nieuwheden 2012) 
Elektrische locomotief in my world-design: serie 146.2 (36614) met digitale decoder voor de C-rails (nieuwheden 2012) 
Ook in 2013 nog onder het my world-logo: elektrische startset „Bosbouw” (29310) met fx-decoder (nieuwheden 2013) H0-formaat (1:87)vanaf 3 jaarbatterijinfrarood - 2014Start up
Een duidelijke scheiding: my world en Start up
In 2014 heeft Märklin het instapaanbod opnieuw ingedeeld. my world werd puur speelgoed voor kinderen tot ongeveer zes jaar: alleen nog treinen op batterijen, met stevige kunststof rails die op de C-rails kunnen worden aangesloten, maar geen stroom voeren. Alle elektrische instapproducten heten sindsdien Märklin Start up. Ze zijn bedoeld voor schoolkinderen en voor beginners of herbeginners van elke leeftijd, rijden op C-rails en passen bij de voertuigen van het hoofdprogramma. Tegenwoordig hebben de Start up-locomotieven een mfx-decoder. Met de Power Control Stick kunnen tot vier locomotieven met elk vijf functies worden bestuurd.
my world: startset „Havenlogistiek” (29342): trein op batterijen, kunststof rails en handbediening in één verpakking (nieuwheden 2021) 
De techniek van my world: stroomloze kunststof rails en wissels, de Power Control Stick op batterijen en de USB-laadkabel voor de accu van de locomotief (29342) 
Start up: startset „Landbouw” (29653) met diesellocomotief en een tractor om mee te spelen (nieuwheden 2025) 
Start up: werktrein uit de startset „Bouwplaats” (29183), de Start up-versie van de Hobby-set 29182 
my world: diesellocomotief serie 212 met accu (36101, nieuwheden 2016) 
my world: tunnel als speelaccessoire (72202, nieuwheden 2015) spoor H0my world vanaf 3Start up vanaf 6C-rails
Het expertniveau: Märklin H0
Boven Start up staat het eigenlijke Märklin-H0-programma. Märklin spreekt in zijn folders zelf van „experts” en verzamelaars en geeft voor deze modellen een leeftijdsadvies vanaf 15 jaar. Typisch zijn metalen behuizingen, veel apart aangebrachte onderdelen, mfx- of mfx+-decoders met geluid en schakelbare licht- en rookfuncties, en besturing met Mobile Station of Central Station. Daarbij komen speciale reeksen die alleen via bepaalde kanalen verkrijgbaar zijn: eenmalige series van het Märklin-Händler-Initiative (MHI) in de vakhandel en Insider-modellen voor de leden van de Märklin Insider Club.
Wat past bij elkaar?
| Lijn | Spoor en rails | Combineerbaar met Märklin H0? |
|---|---|---|
| Primex | H0 (16,5 mm), grijze metalen rails | ja, voertuigen en rails passen bij de Märklin-metalen rails |
| ALPHA | H0 (16,5 mm), klikrails 2000 | via de overgangsrail aan de metalen rails |
| HOBBY | H0 (16,5 mm), metalen rails, later C-rails | ja, uitdrukkelijk bedoeld als instap in het H0-programma |
| maxi | spoor 1 (45 mm), Märklin 1-rails met bochten R 600 mm | niet met H0, wel met Märklin spoor 1: rails, koppelingen, transformator, Delta en Digital passen |
| my world (vanaf 2014) | H0-formaat, kunststof rails zonder stroom | de rails kunnen op de C-rails worden aangesloten; de treinen op batterijen hebben geen rijstroom nodig |
| Start up | H0 (16,5 mm), C-rails | ja, rails en voertuigen passen bij het hele H0-programma |
Start up-locomotieven zijn eenvoudiger gebouwd dan de modellen uit het hoofdprogramma; sommige hebben bijvoorbeeld maar één aangedreven as. Daarvoor zijn ze robuust en voordelig. Wie later doorgroeit naar het hoofdprogramma, kan rails en voertuigen blijven gebruiken.
Gegevens volgens de Märklin-catalogi 1988/89, 1989/90 en 1999/2000, de nieuwheidsfolders 1991 tot 1994 en 2008 tot 2026 en de prijslijsten in ons archief. Over Primex heeft ons archief geen Märklin-catalogi; de gegevens daarover zijn gebaseerd op bronnen van verzamelaars.